braw ami. jak prawdopodobiestwo niepowodzenia, utrata zatrudnienia. byk -rvdkr~r do ycia na staro, nieszczcia, jakie mog spotka on ai'b~ dz;eci, ~-res'z.cie konsekwencje dawniej popenionych bdw. Czsto i na~ grz~amia takich lkw bya przy tym zupenie nieproporcjonalna do tego,. rn mogoby ci ~`ydarzy naprawd.. ' h. Planowane pooenie nacisku na cechy charakteru, ideay i zasady moralne"$1.8 9 10 11 12 13 14 W iekao g. W, ~ghtower The School - Its Social Role. "Progressive Eduction". X:V (Stycze, 1948), s. 18.Teorie oparte na koncepcji bodca - reakcji stwierdzay, e to, czego uczy si ucze, jest to seria reakcji. Reakcje te wi si z bodcami albo poprzez skojarzenia w czasie i przestu~zeni (styczno), albo przez wzm~nienie. W teorii Tolmana przedmiotem uczenia si s nie serie reakcji ale znaki lub oczekiwania. Nie mona przyjmowa nigdy odruchw w kolejnych sytuacjach za identyczne. Uczcy si spostrzega istot262Niektre sugestie poprzednie dadz si zastosowa do dzieci, u ktrych defekty mowy zdaj si mie podoe emocjonalne. Kada wada moe jednak wywoywa nastpstwa emocjonalne. Dlatego wane jest uchronienie dziecka przed kopotliwymi sytuacjami wskutek jego trudnoci w porozumiewaniu si.Bugelski B. R. The Psychotogy of Learning. New York 1956, Henry Holt Company, Inc.- - - -, redukcja popdu jako podstawa 377 - 378~s W. F. Bruce Principles of De~nocratic Education. Englewood Cliffs, N. J. 1939, Prentice-Hall, Inc., s. 210.Moemy sformuowa pytanie uzupexniaj,ce: Czy istnieje wystarczajca jec~o zachowania; eby mona byo mwi o osobowoci albo o w~asnym jat jakby to bya jedno niemal zupenie zintegrowana? Znamy twszyscy czste rozdarcie wasnego "ja" - przynajmniej rozbieno' pomidzy tym: "co, moim zdaniem, powinienem zrobi", a tym "coTe ~ .pne r~rz~-a~~nia ^ a te,nacsg"^~~.~~~e~ I~t~;,zrcji kulturowi ej i cha~-akterystct~yth cek sc3oe~r:oci ~'ko':uej mog na~ralnie stanowi szerok, dogodn pc~dstae~~ tlo uzyskania ~si2domoci o syuacji rodzinnej poszczeglnych uczniw. Dla pokierowania rozwojem ucznia takie wiadomoci, jak: co robi jego ojciec, czy jego matka pracuje poza domem, i jaki jest stosunek jego rodzicw do szkoy, mog okaza si rwnie ;wane, jak poznanie danych dotyczcych wzrostu fizycznego ucznia i jego wieku umysowego, zanotowanych na datowanych kartach. Bez wzgldu na to, czy zaliczenie rodzin w niektrych spoeczestwach do rnych klas spoecznych - wyszej, redniej i niszej - mogoby si wydawa suszne lub niesuszne; niewtpliwie rodowisko rodzinne uczniw z klasy szkolnej moe r?ni si bardzo ~~acznie. Tak wic mapa przestrzeni kulturom ej danego spoeczestua. sporzdzona przez nauczyciela, bdzie rwnie rnorodna. jak skala dojrzaoci uwzgldniajca wiek. pokazuje szybki albo powolny rozwj uczniw. Rwnie stosunek midzy tempem rozwoju ucznia w zakresie uczenia si a jego kulturow lokalizacj dodaje czsto znaczenia obu tym faktom.I / Wadza 30Wyszydzanie i sarkazm nie s napevvno najlepszymi rodkami moty ~~-owania dziecka do nauki szkolnej. Dzieci. podobnie jak doroli, po . jednostka stanowi zawsze produkt sumy jej wrae i jest dla niej rzecz ".. jedynie bardzo powoli sabe i ograniczone wyniki w nauce. (?to ich cechy charakterystyczne w odniesieniu do nauki w szkole : bardzo ograniczona zdolno zajmowania si materiaami abstrakcyjnymi i symbolicznymi (jzyk; liczby i pojciaj; umiejtno rozumowania w sytu~acjach praktycznych gorsza ni u osb 'przecitnych; zakres uwagi jest stunkowo may; nie potrafi powiza serii zalece czy elementw, tak ~ nie mog poradzi sobie z : bardziej skomplikowanymi grami czy=~,nostka przewodzenia nie jest gotowa do tej funkcji, przewo__._= j~;~ dla niej dokuczliwe. Kiedy jaka jednostka przewodzenia jest _ _ . _-~ :,;sto~a, nieprzewodzenie jest dla niej dokuczliwe".Thorpe L. P. i A. M. Schmuller Contemporary Theories of Learnng. New York 1954, The Ronald Press Company.Dowiadczenie moe warunkowa u dzieci stosowanie symboli sownych jako reakcj na inne symbole sowne, dziaajce jako bodziec, ze wzgldu na to, e maj wiksze uznanie spoeczne. Takie kojarzenie nie daje pewnoci, e symbol powizany bdzie z rnymi reakcjami potrzebnymi do tego, eby nabra znaczenia funkcjonalnego w pewnych kontekstach czy modelach rodowiskowych. Znaczenie sowa wie si w sposb specyficzny z wasnymi dowiadczeniami dziecka. Dowiadczenie zastpcze, jak praktyka wychowawcza, implikuje wystarczajc wiadomo identycznoci wasnych dowiadcze jednostki z dowiadczeniem "z drugiej rki'', eby nada znaczenie takiemu, przekazanemu dav~~iadczeniu.
Na podkrelenie zasuguje te fakt, e rwnoczenie z tymi dyskusjami, jeszcze w 1950 roku, wprowadzono reform uniwersyteckich studiw psychologicznych. Stworzono oddzielne studium i magisterium z psychologii, z mocn podbudow przyrodnicz, obejmujce oprcz teoretycznych przedmiotw zawodowych-60 godzin rocznie wykadu z psychiatrii i neurologii oraz 120 godzin wicze z metod badania osobowoci. .W roku 1963 program ten zosta uzupeniony przez wprowadzenie od IV roku studiw specjalizacji, w tym dwch kierunkw specjalizacyjnych, z psychologii klinicznej dorosych i z psychologii kliniczno-wychowaw-czej. Specjalizacja obja 60 godzin wykadw kursowych, 60 godzin wicze, 90 godzin wicze terenowych (staw) w instytucjach zatrudniajcych psychologw klinicznych (nie liczc dwch miesicznych praktyk wakacyjnych), wykady monograficzne i specjalistyczne seminaria dyplomowe. W ten sposb zostaa stworzona baza dla dalszego rozwoju psychologii jako nauki i dla ksztacenia przyszych psychologw klinicznych.Za punkt wyjcia przyjmiemy wspomnian ju poprzednio tez podstawow, tj. stwierdzenie, e zachowanie nie jest mechaniczn "reakcj" na ukad "bodcw", jak sdzili np. behavioryci ze szkoy Watsona, lecz czynnoci, za pomoc ktrej organizm reguluje swoje stosunki z otoczeniem. Termin "regulacja" jest jednym z terminw cybernetyki (jako nauki o sterowaniu) i ma w niej swoj fachow definicj (por. Ashby W. R., 1963, s. 271; Poletajew J. A., 1961, s. 137 i in.), w tym miejscu jednak zajmiemy si nim tylko o tyle, o ile jest to potrzebne dla przedstawienia problemw zwizanych z zachowaniem.wrodzone i wypywa z "dowiadczenia gatunku", a jego podstawow funkcj jest zaspokajanie biologicznych potrzebBadania Ciaude Bernarda, W. Cannona, H. Selye'go i innych pozwalaj wyrni w samoregulacji somatycznej dwie grupy urzdze: stabilizatory wewntrznej rwnowagi oraz mechanizmy obronne i imuniza-cyjne. Zadaniem stabilizatorw jest utrzymanie w granicach normy fizjologicznej takich waciwoci ustroju, jak temperatura, skad chemiczny tkanek, zawarto wody, szybko ttna, cinienie krwi itd. Jeli ustrj ma funkcjonowa poprawnie, waciwoci te mog si zmienia tylko w ciasnych granicach, kade ich wiksze i duej trwajce wychylenie zakca wewntrzn rwnowag organizmu i moe stanowi o jego cho-W zachowaniu pojmowanym jako akt regulacji stosunkw ywej istoty z otoczeniem mona wyrni trzy podstawowe cechy: kierunek, czyli nastawienie na okrelony cel, sprawno zwizan ze struktur dziaania mniej lub bardziej adekwatn do okolicznoci oraz dynamik, wyraajc si zarwno w energii i rytmie samego dziaania, jak te w towarzyszcych mu ruchach mimicznych i pantomimicznych oraz reakcjach somatycznych (zmiany w pracy serca, puc itd.). Energia dziaania moe by czasem znikoma, ale nasilenie zmian somatycznych wskazuje na du dynamik. Gdy np. kto bardzo rozgniewany mocno jednak panuje nad sob, dziaanie jego moe ograniczy si do wypowiedzenia spokojnym tonem kilku zda, nawet ruchy mimiczne mog by zupenie nieznaczne, ale rwnoczesne zmiany somatyczne wskazuj, e nie jest on wcale mao aktywny, lecz dokonuje wysiku o duej dynamice.psychologii klinicznej nie zalicza si bowiem u nas ani poradnictwa zawodowego dla osb normalnych, np. dla modziey szkolnej, ani bada selekcyjnych dokonywanych w przemyle. Za przedmiot badania psychologu klinicznej uwaa si raczej wypadki, ktre mona okreli jako "zaburzenia zachowania", jednake przy pewnym specjalnym rozumieniu terminu "zachowanie". Mianowicie, pojcie to nie oznacza-jak w beha-vioryzmie - "reakcji" na "bodziec", lecz kierowany przez osobnika akt, nastawiony na realizacj jakiego wanego dla niego celu czy te na uniknicie zagroenia. Zachowanie jest wic "dziaaniem" (Szuman S., 1955, s. 13) albo "czynnoci" (Tomaszewski T., 1963), ktra ma swj psychologiczny mechanizm regulujcy, ukierunkowujcy zachowanie na okrelony cel i decydujcy o strukturze, energii i rytmie czynnoci.Andrzej owickiSamoregulacja autonomiczna stanowica istot celowoci w przebiegu procesw somatycznych obejmuje mechanizmy zawiadujce gospodark wewntrzn organizmu i zabezpiecza mu minimum warunkw potrzebnych do utrzymania ycia i zdrowia, jednake owa - jak j okreli Can-non - "mdro ciaa" nie wystarcza cakowicie do tego celu. Organizm dysponuje ograniczonymi moliwociami uzupeniania z wasnych zasobw niedoboru wody czy cukru, musi wic pobiera stale odpowiednie substancje ze swego otoczenia, a od gojenia ran waniejsza wydaje si
wiedźminPozycjonowanie stronSławnoPrzewozy autokaroweŚmieszne filmyfolia stretch maszynowanowości filmowetelewizor 42spoleczniefree bingo